راهنمای خرید گیتار الکتریک

در دنیای جذاب موسیقی سازهای مختلفی وجود دارند که به عنوان ابزاری برای انتقال حس آن قطعه عمل می‌کنند و به نوعی زبان موسیقی را به صدا درمی‌آورند. اما همانطور که می‌دانید محبوب ترین آلت‌موسیقی در میان عام گیتار الکتریک است.

زمانی که صدای گیتار الکتریک به گوش می‌رسد احساسات و عواطف بسیاری را در انسان تحت تاثیر قرار می‌دهد، که بسیاری از افراد را شیفته‌ی خود می‌کند. شاید شما هم مجذوب این ساز شده باشید و این سوال در ذهن شما نقش بسته که چه مدل گیتار الکتریکی برای من مناسب است؟ با در نظر داشتن و مطالعه‌ی نکات زیر شما فقط پنج قدم تا انتخاب اولین گیتار الکتریک خود فاصله دارید و به راحتی می‌توانید گزینه‌ی مناسب خود را انتخاب کنید و به رویای خود جامه‌ی عمل بپوشانید.

قدم اول: انتخاب سبک

برخلاف دیگر انواع گیتار که انتخاب سبک در شروع یادگیری آن‌ها چندان اهمیتی ندارد، در یادگیری گیتار الکتریک انتخاب سبک موسیقی بسیار حائز اهمیت است. چون هر گیتار الکتریکی برای یک ژانر موسیقی و یا یک سبک نوازندگی خاص طراحی و ساخته شده است. اما چطور سبک مورد علاقه‌ی خود را پیدا کنیم؟ جواب این سوال بسیار ساده است! کافیست با جستجو متوجه شوید هنرمند مورد علاقه‌تان که مدام به آثار آن گوش می‌دهید و شما را به گیتار الکتریک علاقه‌مند کرده است در چه ژانر موسیقی فعالیت می‌کند، از چه نوع گیتاری برای خلق آثار خود استفاده می‌کند. در ادامه با اجزای مختلف گیتار الکتریک آشنا خواهید شد تا بتوانید گزینه‌ی مدنظر خود را به راحتی انتخاب کنید و گیتار مناسب برای سبک خود را بهتر بشناسید.

قدم دوم: انتخاب نوع پیکاپ گیتار

پیکاپ یکی از مهم‌ترین قطعه‌ها در گیتار الکتریک است. انتخاب پیکاپ نا مناسب در گیتار سبب می‌شود نوازنده نتواند به تن صدای دلپذیر خود دست‌یابد، برای مثال پیکاپی که برای سبک بلوز و جز مناسب است، برای راک، متال و زیر شاخه‌های آن شاید مناسب نباشد. در واقع پیکاپ یک قطعه آهن‌رباست که دور آن سیم‌های هادی الکتریسیته عایق‌شده پیچیده شده است و انرژی حرکتی حاصل از ارتعاش سیم‌های گیتار را به سیگنال الکتریکی تبدیل می‌کند.

پیکاپ‌های گیتار الکتریک (و پیکاپ‌های بیس الکتریک) به سه دسته اصلی تقسیم می‌شوند: سینگل‌کویل، هامباکر و P90 که هر کدام از آن‌ها دو نوع اکتیو و پسیو دارند. پیکاپ‌های اکتیو دارای یک منبع تغذیه (باتری) 9 ولت می‌باشند که به افزایش حجم صدای پیکاپ کمک بسزایی می‌کند، اما در نوع پسیو پیکاپ منبع تغذیه‌ای ندارد.

سینگل‌کویل

سینگل‌کویل یکی از محبوب‌ترین پیکاپ‌های الکترومغناطیسی است که در ساخت آن از یک ردیف سیم‌پیچ استفاده شده که شکل آن را در تصویر بالا مشاهده می‌کنید، معمولا این نوع پیکاپ را با گیتارهای کمپانی فندر می‌شناسیم مثل استراتوکستر، تلکستر و… پیکاپ سینگل‌کویل به صدای شفاف، نرم و شیشه‌ای معروف است و از انعطاف پذیری صوتی بالایی برخوردار است که این امر سبب شده در اکثر سبک‌های موسیقی از آن استفاده شود. اما پیکاپ سینگل‌کویل بیشتر در سبک‌هایی مانند: بلوز، جز، سافت راک، سایکدلیک راک، آلترناتیو راک، گرانج و… استفاده می‌شود.

هامباکر

در واقع پیکاپ هامباکر از دو پیکاپ سینگل‌کویل کنار یکدیگر تشکیل شده است. پیکاپ‌های سینگل‌کویل عمدتا در معرض نویزها و پارازیت‌های مشهور به هام 60 هرتز بودند، هامباکر برای مقابله با این نویز طراحی شده، از همین رو این پیکاپ هامباکر نامگذاری شد. هامباکر نسبت به سینگل کویل از حجم صدای بیشتری برخوردار است و حساسیت دریافت بالاتری نیز دارد، عمدتا از هامباکر در سبک‌های سهمگین‌تر استفاده می‌شود، اما گاها آن را در سبک‌های ملایم‌تر نیز مشاهده می‌کنیم.

پیکاپ P90

پیکاپ P90 در واقع همان سینگل‌کویل با سیم‌پیچ بزرگ‌تر است. این پیکاپ صدای میدرنج بسیاری خوبی دارد اما به اندازه‌ی سینگل‌کویل و هامباکر انعطاف پذیر نیست، این پیکاپ را عمدتا در برخی از مدل‌های گیبسون لس‌پاول، تلکسترها و جزمسترهای فندر مشاهده می‌کنیم.

قدم سوم: بریج گیتار الکتریک

بریج‌های گیتار الکتریک به دو دسته‌ی کلی تقسیم می‌شوند: ویبراتو (Vibrato) و غیر ویبراتو (Non Vibrato) که هر کدام از آن‌ها اشکال مختلفی دارند که در ادامه با انواع آن آشنا خواهیم شد.

بریج‌های ویبراتو

بریج ویبراتو یا به اصطلاح متحرک دارای یک سیستم تعلیق هستند که در انواع و اشکال مختلف توسط کمپانی‌‌های مربوط بر روی گیتارها بکار گرفته می‌شود. راه تشخیص این نوع بریج‌ها وجود یک میله‌ی دستگیره مانند در کنار خرک‌های سیم گیتار است، که شما به وسیله‌ی آن می‌توانید بریج را حرکت دهید. در نتیجه‌ی این کار، کشش سیم‌ها کمتر یا بیشتر می‌شود و کوک نت‌ها تغییر می‌کند. این بدان معناست که این گروه از بریج‌ها، می‌توانند در نت‌ها لرزش یا همان ویبراتو را ایجاد کنند. بریج‌های ویبراتو اصولا خود به دو دسته‌ی ویبراتو قفل‌دار و بدون قفل تقسیم می‌شوند.

• بریج‌های ویبراتو قفل‌دار:

این نوع بریج‌ها در داخل خرک خود یک نوع گیره‌ی نگه‌دارنده سیم دارند که با آچار آلن سفت می‌شود، این گیره یا بلوک فلزی سیم را در جای خود محکم نگه می‌دارد و از سر خوردن آن جلوگیری می‌کند. این خصوصیت، برای آن دسته از نوازندگانی که علاقه به سبک‌های سریع و تکنیکال دارند بسیار کارآمد است چون هم به عقب حرکت می‌کنند هم به جلو. این نوع بریج‌ها از روی نات نیز یک قفل کوک دارند تا تعلیق حاصل از ویبراتو کوک گیتار را مختل نکند، این قفل کوک روی نات گیتار به وسیله‌ی سه بلوک فلزی که توسط پیچ آلن به دسته‌ی گیتار متصل شده ثبات کوک شما را تضمین می‌کند. به دلیل قفل شدن سیم‌ها در داخل خرک‌ها و روی نات، ثبات کوک در این نوع بریج‌های ویبراتو بسیار خوب است. هرچند، نقاط تکیه در این نوع بریج‌ها به بدنه بسیار ناچیز است و می‌تواند روی انتقال صدا به بدنه تأثیر منفی داشته باشد و همچنین تعمیر، نگهداری و رگلاژ این نوع بریج‌ها کمی دشوار است.

• بریج‌های ویبراتو بدون‌قفل:

این بریج نیز مانند بریج قفل‌دار قابلیت حرکت و تعلیق را دارند اما با این تفاوت که فقط به جلو حرکت می‌کند به همین دلیل نیازی به قفل ندارند، همچنین تعمیر، نگهداری، کوک و رگلاژ کردن این نوع بریج بسیار ساده و راحت تر از نوع قفل‌دار است. این بریج که محبوب‌ترین و پرطرفدارترین نوع بریج است برای خیلی از روش‌های نوازندگی انتخابی مناسب است. از طرفی، گروهی از نوازندگان گیتار به کار با ویبراتوهای Tailpiece مثل تولیدات Bigsby گرایش دارند. این دسته از نوازندگان اعتقاد دارند که این نوع بریج‌های ویبراتو تماس نزدیک‌تری با بدنه دارند و ضمن امکان لرزاندن نت‌ها، صدا را نیز به‌خوبی به بدنه منتقل می‌کنند. پر استفاده‌ترین نوع این بریج Synchronized Tremolo است که روی گیتار الکتریک‌های فندر استراتوکستر آنها را می‌توان یافت.

بریج‌های غیر ویبراتو یا ثابت

بریج‌های ثابت اصولا چون اتصال بیشتری به بدنه‌ی گیتار دارند تن صدای گرم‌تر و ساستین بیشتری را به شما نسب به بریج‌های ویبراتو ارائه می‌دهند. همچنین این نوع بریج‌ها از ثبات کوک بسیار بالایی نیز برخوردار هستند، این بریج‌ها در انواع مختلف توسط بسیاری از کمپانی‌های مطرح دنیا تولید و عرضه می‌شوند، راه تشخیص بریج‌های غیر ویبراتو از ویبراتو بسیار ساده است، عدم وجود دسته یا میله ویبراتو راه شناسایی این دو بریج از یکدیگر می‌باشد. در کل اگر برای شما ویژگی‌هایی مانند: تعمیر، نگهداری، کوک و رگلاژ ساده، ساستین بالا و تن صدا اهمیت بیشتری دارد باید از میان گیتارهای بریج ثابت گیتار خود را انتخاب کنید.

قدم چهارم: شکل بدنه و دسته

انتخاب شکل بدنه و دسته‌ی گیتار امری کاملا سلیقه‌ای و شخصی می‌باشد، اما باید به این نکته نیز توجه داشته باشید که هر شکل بدنه و دسته برای کدام گروه از نوازندگان طراحی شده است. قطعا شکل بدنه و فرم دسته‌ی گیتار یکی از مهم‌ترین موارد در انتخاب گیتار است، اما پیچیدگی و گستردگی این بحث در این مجال نمی‌گنجد و برای افراد مبتدی فقط مبحث را دشوارتر می‌کند. برای شروع و انتخاب گیتار فرد مبتدی فقط به سلیقه و احساس خود نسبت به شکل گیتار باید متکی شود. اشکال بدنه‌ی گیتارها تنوع بالایی دارند، در ادامه چهار مدل از محبوب‌ترین شکل بدنه‌ی گیتار الکتریک‌ها را به شما معرفی خواهیم کرد. رده بندی زیر بر اساس پرفروش‌ترین اشکال بدنه در سطح جهانی خواهد بود.

رتبه اول: استراتوکستر

 

به استراتوکستر لقب بهترین گیتار تمام ادوار را داده‌اند، ابداع و طراحی لئو فندر افسانه‌ای موسس و صاحب کمپانی شهیر فندر. اما تعدادی از صاحب نظران با این لقب مخالفت دارند. دلیل محبوبیت استراتوکستر ساختار ساده و طراحی ارگونومیک و راحت آن است، با وجود اختلاف نظرات بسیار در مورد کارایی اشکال مختلف گیتارهای الکتریک و اینکه کدام گیتار از سهولت نوازندگی بالاتری برخوردار است؟ یا تا چه حد می‌تواند در هر سبکی کارایی داشته باشد؟ تمام نوازندگان به سهولت نوازندگی با استراتوکستر و آچار فرانسه بودن آن یقین دارند. انعطاف پذیری استراتوکستر در صدا سازی و طراحی خارق‌العاده آن سبب شده تا این شکل بدنه تبدیل به پرفروش‌ترین گیتار دنیا با اختلاف از دیگر گیتارها باشد.

رتبه دوم: سوپر استرت

شکل بدنه‌ی سوپر استرت با الهام از استراتوکستر به وجود آمده، برای عاشقان استراتوکستر که به دنبال گیتاری بودند که پاسخگو نیازهای نسل جدید باشد. سوپر استرت‌ها توسط کمپانی‌های مختلفی با تغییرات کوچکی نسبت به استراتوکستر اصلی تولید می‌شود، گاهی ممکن است مانند سوپر استرت‌های سری MH از کمپانی ESP-LTD کمی در محل تعبیه پیکاپ‌ها اختلاف سطح با اطراف بدنه داشته باشیم، اما در تمام نمونه‌های سوپر استرت که توسط کمپانی‌های مختف تولید می‌شود، شباهت بسیار زیاد آن‌ها با استراتوکستر اصلی کاملا مشهود است. سوپر استرت‌ها مناسب برای آن دسته از نوازندگانی هستند که سبک‌های سرعتی و تکنیکال را بیشتر می‌پسندند.

رتبه سوم: لس‌پاول

در رتبه سوم جدول پرفروش‌ترین گیتارهای دنیا لس‌پاول قرار می‌گیرید. این شکل بدنه ابداع و طراحی شخص لس‌پاول کبیر یکی از اعضای مهم کپانی بزرگ گیبوس می‌باشد، طراحی لس‌پاول براساس شکل کلاسیک گیتارهای آکوستیک ماقبل اختراع گیتار الکتریک است. لس‌پاول‌ها عمدتا بریج ثابت دارند، بدنه‌سنگین و نحوه‌ی اتصال دسته‌ی آن‌ها سبب شده تا این شکل بدنه صدایی گرم با ساستین بالا داشته باشد. این شکل بدنه مناسب برای افرادی است که پایبند به طراحی و ظاهر کلاسیک گیتار هستند و به خصوصیاتی چون: سهولت نگهداری، تعمیر، کوک، رگلاژ، تن صدای گرم و ساستین بالا اهمیت بیشتری می‌دهند، هر چند این شکل بدنه شما را از خصوصیاتی که در استراتوکسترها و سوپر استرت‌ها وجود دارد محروم می‌کند.

رتبه چهارم: تلکستر

تلکستر اولین گیتار الکتریک بدنه توپر تاریخ بود که به تولید انبوه رسید و در میان نوازندگان محبوبیت کسب کرد، هر چند قبل از تلکستر کمپانی ریکن‌باکر این کار را انجام داده بود، اما موفق به تولید و عرضه انبوه نشد و تلکستر صاحب این افتخار شد. این شکل بدنه نیز توسط اسطوره‌ی بی‌تکرار لئو فندر طراحی و توسط کمپانی فندر عرضه شد. تلکسترها عمدتا با ظاهری که در تصویر بالا مشاهده می‌کنید عرضه می‌شوند، اما این شکل بدنه تا به امروز با تغییرات اندکی توسط کمپانی‌های مختلف تولید و عرضه شده‌ است، تلکستر نیز مانند لس‌پاول از بدنه‌ی سنگین و ظاهری کلاسیکی برخوردار است و صدایی گرم با ساستین بالا ارائه می‌دهد، اما تفاوت تلکستر با لس‌پاول در نحوه‌ی اتصال دسته به بنده و مهندسی منحصربه‌فرد آن در جای‌گذاری الکترونیک گیتار روی بدنه است. اگر ساده‌تر بخواهیم بیان کنیم: این امر سبب شده که تلکستر تا حدودی میان استراتوکستر و لس‌پاول قرار بگیرد و مناسب برای افرادی باشد که گرمای صدا و ساستین بالای لس‌پاول را همراه با سهولت نوازندگی استراتوکستر در یک گیتار می‌خواهند.

اشکال دسته‌ی گیتارها

شکل دسته گیتار در واقع شکل پشت دسته با فرض برش عرضی آن است. این مؤلفه را می‌توان به‌طور ساده، شکل دسته نامید. شکل دسته‌ی گیتار یا بهتر است بگوییم پروفایل دسته تاثیر بسیاری در عملکرد و بالا رفتن سهولت نوازندگی شما در گیتار دارد، اما هیچ تاثیری بر تن صدای گیتار ندارد. پروفایل‌های مختلفی وجود دارد که توسط کمپانی‌های معاصر ارائه شده‌اند، اما سه پروفایل دسته وجود دارد که محبوبیت بیشتری نسبت به دیگر پروفایل‌ها دارند، در واقع می‌توان گفت بیش از نود درصد نوازندگان از این سه پروفایل دسته استفاده می‌کنند، که در ادامه با آن‌ها بیشتر آشنا خواهیم شد.

دسته C شکل

این شکل را می‌توان متداول‌ترین شکل دسته در گیتارهای مدرن دانست. دسته‌های C شکل، حالتی بیضی‌مانند دارند و راحتی بالایی را برای نوازنده فراهم می‌کنند. این دسته‌ها، معمولاً عمق کمتری نسبت به دو شکل دیگر دسته، یعنی U و V دارند. بسیاری از گیتارهای مدرن امروزی، خصوصاً استرتوکسترهای فندر، از دسته‌ای با شکل C مدرن برخوردار هستند که کمی مسطح‌تر از حالت سنتی دسته‌های C شکل است.

دسته V شکل

این شکل از دسته، امروزه در دو حالت مختلف بر روی گیتارها دیده می‌شود. یک نوع از آن، شکلی ملایم‌تر از حرف V لاتین دارد و شکل دیگر، درست مانند حرف V، دارای نقطه‌ای تیز در مرکز خود است. نوع دوم، معمولاً توسط نوازندگانی استفاده می‌شود که انگشت شست خود را در بالای دسته و بر لبه بالایی فینگربورد تکیه می‌دهند. این افراد معتقدند که با چنین دسته‌ای، نوازندگی آسان‌تری را تجربه می‌کنند.

دسته U شکل

این شکل از دسته گیتار، معمولاً قطور و حجیم است. دسته‌های U شکل، خصوصاً نوع عمیق‌تر آنها که در برخی از تلکسترهای فندر دیده می‌شود، این شکل دسته به چوب بیس‌بال نیز مشهور است. شکل دسته U معمولاً برای نوازندگانی که دستان بزرگی دارند و یا شست خود را در پشت یا کنار دسته قرار می‌دهند، مناسب‌تر است.

نکته: هیچ شکل دسته‌ای بر شکل دیگر برتری محض ندارد و با همه آنها می‌توان در تمامی سبک‌ها نوازندگی کرد و انواع تکنیک‌ها را اجرا کرد. در واقع، انتخاب شکل دسته، تنها به سلیقه شما و راحتی دست شما بستگی دارد. همین امر باعث شده است که امروزه، گیتارها با چندین شکل دسته مختلف به بازار عرضه شوند تا هر نوازنده‌ای بتواند بنا بر سلیقه خود، یک گزینه مناسب را پیش رو داشته باشد.

قدم پنجم: انتخاب جنس صفحه‌ی انگشت گذاری یا فینگربرد

از کنار انتخاب جنس صفحه‌ی انگشت گذاری یا فینگربرد خود ساده نگذرید، زیرا بیشترین ارتباط را با انگشتان شما دارد. جنس فینگربرد در بالابردن سهولت نوازندگی شما تاثیر بسزایی دارد، همچنین بر تن صدای گیتار شما نیز تاثیرگذار است، اینکه کدام جنس فینگربرد برای شما مناسب است امری کاملا شخصی و سلیقه‌ای می‌باشد. هر چوبی امکانات و خصوصیات خود را دارد، جنس خاص خود را دارد و احساس خاص خود را به دست نوازنده انتقال می‌دهد. به همین دلیل هر نوازنده‌ای، یک چوب مشخص را ترجیح می‌دهد. در فینگربوردها، دو نوع اتصال به دسته وجود دارد: در برخی گیتارها چوب به‌صورت یک‌تکه، تشکیل‌دهنده کل دسته و فینگربورد است، اما در برخی گیتارها فینگربرد بصورت یک تخته چوب جداگانه رو دسته نصب می‌شود، در ادامه سه جنس چوب مختلف را که از متدوال‌ترین نوع در ساخت فینگربرد به شمار می‌رود، به شما معرفی خواهیم کرد.

فینگربرد مِیپل

فینگربورد میپل بیشتر در گیتارهای تلکستر و استرتوکستر فندر به چشم می‌خورد. این چوب رنگ روشنی دارد، منافذ آن بسته‌تر و رگه‌های چوب در آن نازک‌تر است. رگه‌ها بنا به نوع میپل و نوع برش آن می‌توانند اشکال زیبایی در چوب به وجود آورند. میپل نسب به دیگر متریال‌ها از سهولت نگهداری بالاتری برخوردار است، نسب به تغییرات دما و محیط مقاوم‌تر است و حس نرمی و خوش‌آیندی بیشتری را به نوازنده منتقل می‌کند. همچنین فینگربرد میپل می‌تواند تن صدای گیتار شما را تا حدی نرم‌تر و شیشه‌ای‌تر کند.

فینگربرد رُزوود

 

رزوود یکی از محبوب‌ترین متریال‌ها در ساخت فینگربرد است. در بسیاری از گیتارهای الکتریک قطعا فینگربرد رزوود به چشمتان خورده است، تصویر بالا یک فینگربورد رزوود را نشان می‌دهد. احتمال زیادی دارد که گیتاریست مورد علاقه‌تان، با فینگربورد رزوود نوازندگی کند؛ زیرا رزوود متداول‌ترین چوب برای ساخت فینگربورد است.

علت متداول بودن رزوود، تُن غنی و گرم آن است. این چوب فرکانس‌های گوش‌خراش موجود در ناحیه تریبل را کاهش می‌دهد. در ضمن، بسیار بادوام است که این مورد برای موزیسین‌ها بسیار مهم است. دو نوع رزوودی که شما احتمالاً در موردشان شنیده‌اید، ایندیَن رزوود (Indian Rosewood) و نوع بسیار مرغوب و کمیاب آن یعنی برزیلیَن رزوود (Brazilian Rosewood) هستند.

فینگربرد اِبونی

فینگربورد اِبونی (یا آبنوس) متداول‌ترین انتخاب نزد گیتاریست‌های سبک متال که ترجیح می‌دهند رنگ سازشان به تاریکی موزیکشان باشد! این چوب در تعداد زیادی از گیتارهای آکوستیک نیز استفاده می‌شود. متداول‌ترین اِبونی‌ها، انواع آفریقایی یا آسیایی آن هستند. ابونی آفریقایی غالباً سیاه‌رنگ است، در حالی‌ که نوع آسیایی آن می‌تواند در جای‌جای خود دارای خطوط باشد. هر دو نوع از نظر تُنال با هم مشابه هستند و انتخاب بین آنها، کاملاً به سلیقه شخصی افراد بستگی دارد.

نتیجه‌گیری

برای خرید اولین گیتار الکتریک خود نباید بیشتر از 500 دلار هزینه کنید، چرا که شاید در مسیر آموزش خود نسبت به گیتار دلسرد شوید و نیاز به تعویض آن داشته باشید، یا در نوازندگی خود پیشرفتی داشته‌اید و نیاز به ارتقاء گیتار دارید، پس بنابراین باید یک گیتار اقتصادی تهیه کنید تا هنگام معاوضه یا فروش ضرر مالی کمتری را متحمل شوید. نکاتی که بیان شد صرفا موارد هائز اهمیت برای یک هنرجو نوآموز است، علاوه بر در نظر داشتن این پنج قدم هنرجو باید به سلیقه‌ی شخصی خود نیز متکی باشد، تا بتواند دلپذیرترین گزینه را برای خود تهیه کند. حال که این پنج قدم را با هم طی کردیم شما اطلاعات کافی برای خرید اولین گیتار الکتریک خود را در اختیار دارید، اکنون از طریق این لینک می‌توانید تنوع بی‌نظیری از گیتارهای الکتریک را در سایت ما مشاهده و خرید کنید. گالری فرکانس بصورت حضوری و غیر حضوری آماده خدمت رسانی به شما عزیزان می‌باشد. امیدوارم که این مقاله برای شما مفید بوده باشد، به امید دیدار شما در مجموعه‌ی خودتان.

نویسنده: محمد سلطانی

منابع: سایت گیتار گیتار، سایت گیتار سنتر، مجله‌ی دنیای گیتار، پادکست تصویری اولین گیتار من.